Fotobijschrift: Iris, gezinsbehandelaar IGT (links) en Dana, ambulant pedagogisch medewerker IGT
In het gezin van Jurgen, Suzanne en hun vier zonen, liep het steeds minder soepel. Vooral in een periode waarin zij te maken kregen met ziekte en overlijdens in hun nabije omgeving, groeiden de gezinsleden uit elkaar. Jurgen en Suzanne hadden vooral grote zorgen over hun 15-jarige zoon Peter. Hij ging niet meer naar school en bleef vaak tot diep in de nacht weg. De situatie werd echt zorgelijk toen Peter aangaf het leven niet meer te zien zitten. Voor Jurgen en Suzanne was dat een schokkend moment. In hun zoektocht naar passende hulp werd uiteindelijk vastgesteld dat Peter autisme heeft. Via die weg kwam het gezin terecht bij Intensieve Gezinsbehandeling Thuis (IGT) van Combinatie Jeugdzorg.
IGT onderscheidt zich vooral door de intensieve en gelijktijdige inzet van een gezinsbehandelaar en een ambulant pedagogisch medewerker. Vanuit zowel het perspectief van de ouders als van de kinderen worden belemmerende gezinspatronen in kaart gebracht en doorbroken. Gezinsbehandelaar Iris werkte intensief met Jurgen en Suzanne en ging met hen in gesprek over hun eigen levensgeschiedenis en hoe die doorwerkt in hun manier van opvoeden. Tegelijkertijd sprak ambulant pedagogisch medewerker Dana met Peter en zijn broers over hun ervaringen binnen het gezin en waar zij tegenaan liepen. De inzichten uit deze gesprekken werden samengebracht, waarna er in verschillende samenstellingen gesprekken met het gezin plaatsvonden.
Herstel van vertrouwen en verbinding
Een belangrijk onderdeel van het traject was het herstellen van vertrouwen tussen Peter en zijn ouders. Peter had het gevoel dat hij vaak niet begrepen werd en regelmatig de schuld kreeg. Daardoor was hij gestopt met delen wat hem bezighield. Door samen met Dana gesprekken te voeren met zijn ouders, die hem met hun opgedane inzichten ook nadrukkelijk ontschuldigden, viel er een grote last van zijn schouders. Zo onstond er weer verbinding en dat maakt dat Peter nu beter durft te zeggen wat hij ervaart en waar hij mee zit. Iris: "Die verbinding maken is echt waar IGT voor staat. Gezinsleden bedoelen het vaak goed, en in dit gezin was overduidelijk veel liefde. Toch kun je enorm vastlopen in patronen en dan wordt het steeds moeilijker om elkaar nog echt te zien en begrijpen. IGT helpt om die patronen te ontrafelen en gezinsleden weer dichter bij elkaar te brengen.”
Afstemmen en anders communiceren
Naast praktische aanpassingen leerde het gezin ook anders met elkaar communiceren. Kleine veranderingen maakten daarin een groot verschil. Suzanne: “We merkten dat Peter dichtklapte als we hem afzonderlijk van elkaar vroegen hoe zijn dag was geweest. Dat was simpelweg te veel.” Inmiddels spreken de ouders onderling af wie het vraagt en delen zij de informatie daarna met elkaar. Ook leerden zij om minder open vragen te stellen en duidelijker te zijn in wat zij van Peter verwachten. In plaats van vragen stellen, geven zij nu vaker concrete aanwijzingen, zoals: “We gaan nu tanden poetsen.” Dana: “Peter heeft behoefte aan die duidelijkheid en structuur.”
Inzicht in gedrag
Ook psycho-educatie over autisme was onderdeel van de ondersteuning. Dat gaf het gezin handvatten om het gedrag van Peter beter te begrijpen. Suzanne: “De gesprekken en kennis waren enorm helpend. We kregen inzicht in ongeschreven regels waar we eerder niet bij stilstonden en ook hoe Peter situaties ervaart.” Zo bleek bijvoorbeeld dat samen aan tafel eten, wat voor het gezin vanzelfsprekend is, voor Peter juist veel stress opleverde door alle prikkels. Met name door de drukte en energie van zijn broer Tim. Suzanne: “Nu we dat weten, hebben we een andere tafelindeling gemaakt. En als zijn hoofd te vol zit, mag Peter in de keuken of op zijn kamer eten. Dat is een wereld van verschil.”
Weer samen verder als gezin
Voor Suzanne heeft het traject veel betekend. “Wat ik heb geleerd zie ik echt als een verrijking. Natuurlijk denk ik weleens: hadden we dit maar eerder geweten. Dan was Peter misschien veel leed bespaard gebleven. Maar goed, we hebben Peter weer voor een stuk terug. Hij kan nu meer zijn wie hij is en wij helpen hem daarbij. Ook zijn broers begrijpen hem nu beter.” Hoewel er nog steeds uitdagingen zijn, voelt het gezin zich sterker en meer verbonden. “Peter is aan het leren en wij leren ook nog elke dag,” zegt Suzanne. “Maar we zijn weer een gezin. Het was heel intens, maar op een fijne, prettige manier.”
Om privacy redenen zijn de namen van de familieleden niet hun echte namen.